Een goed gesprek - Over mijzelf - Over filosofie - Over pedagogiek - Over humanisme - Kosten - Columns - Contact - Links

Gevoelens

Naast het denken zijn gevoelens of emoties belangrijke facetten in het leven van een mens. Of een mens wilt of niet, evenals gedachten zijn de gevoelens daar. Je kan er naar “kijken”, ze onderdrukken of ze voeden. Gevoelens ontstaan in een situatie welke bewust of onbewust beoordeelt wordt door het denken. Het denken beïnvloedt de gevoelens, daardoor kunnen ze sterker worden of juist minder. Andersom is ook waar, gevoelens beïnvloeden gedachten. Als nu het denken en het voelen niet in balans zijn, om een moderne term te gebruiken, kan het welbevinden van een mens verstoord raken. 

Laten we eens een gevoel onder de loep nemen, een emotionele basale drift; de seksuele drift. De drift zelf is er voor het denken lijkt mij, er worden signalen onder invloed van rondgierende hormonen naar de hersens gestuurd, die de situatie afwegen waardoor er vervolgens al dan niet een seksuele escapade kan ontstaan. Gevoelens kun je niet altijd uiten en je kunt ze ook niet zoals gezegd ontkennen. Een mens in dit geval, kan besluiten om ze er te laten zijn en vrolijk verder te wandelen, of hen te onderdrukken, toegeven kan nu niet, of toegeven doormiddel een fijne vrij partij, of onanie. Telkens gevoelens onderdrukken, wat misschien wel min of meer gelijk staat aan ontkennen, is ansich een slechte optie, immers het kan leiden tot enige vorm van psychische schade. Juist gereguleerde gevoelens, dus ook seksuele, bevorderen het welzijn van een mens. Toch liggen er aanjagers op de loer en soms moet je jezelf afvragen of dit nodig is. Overal langs onze wegen in en buiten onze bebouwde kom staan seksueel getinte reclameborden, de zgn. billboards, op de televisie zijn seksueel getinte programma’s of films te zien, ook het internet is er mee vervuild. Buiten het feit dat het wel eens als leuk ervaren kan worden, een mooie ronde bil, gescheiden door een onzichtbare string van haar wederhelft, super uitvergroot op een billboard, is daar de beïnvloeding. Sluimerende driften worden gewekt en zojuist gereguleerde gevoelens hernemen een doorstart. Seks dat is waar het om draait, seks verkoopt, al is het maar een string. Arme man of vrouw die niet met zijn of haar gevoelens weet om te gaan. 

Het draait in dit stukje ook om beïnvloeding, ons denken en daarmee onze gevoelens worden beïnvloed en we zijn ons daar niet altijd van bewust. Reclamebureaus maken daar (mis)gebruik van, op zeker moment “zien” we het billboard niet meer, op zeker moment “horen” we jingle niet meer, maar onbewust komt zij toch binnen en beïnvloedt ons denken en daarmee onze gevoelens. Het is goed dit te beseffen en jezelf zo nu en dan af te vragen; welk deel van mijn gevoelens zijn nu werkelijk van mij. Dit kan helpen om de gevoelens beter te plaatsen en ze vervolgens beter te reguleren. Bijvoorbeeld deze boosheid is van mij, ik zelf moet zaken veranderen, of; de ander is in hoge mate debet aan mijn boosheid, ik ga hem hierop aanspreken. Een goed verstaander zal nu inzien dat de ratio, het denken, bijdraagt tot regulering van gevoelens, wat uiteindelijk het welbevinden bevordert.

Vreugdevol leven

Er zijn naar mijn idee grofweg drie mentale manieren om de dag te beginnen.

1) Je wordt wakker, beseft dat je bestaat en denkt yes weer een dag waarin ik kan doen wat mij vreugde geeft.
2) …..O, nee, gedver. Weer zo’n grauwe dag die ik in moet zien te vullen.
3) De tussenweg, je ziet dan wel wat er van komt. Je gaat de dingen doen die je wilt en moet doen. En je probeert dat met passie en overtuiging te doen, want dat geeft een goed gevoel en dus vreugde.

Tijdens het wakker worden besef je dat je weer er bent, je bestaat nog steeds. Je kan zin gaan geven aan je bestaan, daarmee kun je jezelf onderscheiden t.o.v. de ander. Geheel dit proces is essentie geven aan je bestaan, met als intentie gelukkig zijn. Dit lijkt mij het meest ware proces; zoeken naar geluk en daardoor gelukkig zijn.

Welke vreugdevolle inspanningen kunnen bijdragen tot een gelukkige dag is een volgende stap. Volgens een Boeddhistische gedachte zijn dit er drie.

1) Een pantserachtige vreugdevolle inspanning.
Ik stel mij hierbij voor dat je bewust zo’n inspanning zoekt en die daadwerkelijk met een volle eerlijke intentie onderneemt. Het pantser is dan een soort schilt welke negatieve signalen m.b.t. jouw inspanning afketst zodat jouw daad en intentie positief en zuiver blijft. Je zou de termen olifanten huid of gladde rug als synoniemen voor het pantser kunnen gebruiken. Nu moet duidelijk zijn wat bedoelt wordt.

2) vreugdevolle inspanning door het verzamelen van deugden.
Dit is een moeilijk punt, want wat is deugdelijk. We kunnen natuurlijk uitgaan van de consensus, dat is; dat wat in een sociale gemeenschap doorgaat voor een deugd. Toch denk ik dat ook hier de persoonlijke noot niet vergeten mag worden. Doormiddel van studie over deugden kan je natuurlijk ook het een en ander te weten komen, bijvoorbeeld door de ethica van Aristoteles te bestuderen, daarin worden de deugden genoemd. Wat rest is de toepassing, maar die is gelukkig als het goed is vreugdevol.

3) Vreugdevolle inspanning door voor anderen te werken.
Dat heeft dan te maken met geven. Het geeft genot om voor een ander iets te doen. Eigenlijk krijg je genot, van de ander. Geven is krijgen. Als je open staat en daarmee geeft, zul je vaak ook krijgen. De basis voor geven ligt hem in de intentie, nl. een vreugdevolle zinnige houding. Vreugde geven is vreugde krijgen, ga maar eens zitten aan het einde van de dag en zie wat je gaf en wat je gekregen hebt aan vreugde. Normaal is er in ieder bestaan wel een vreugdevol moment te vinden. En is een ieder daar niet naar op zoek? 

De verwachting

Deze morgen was ik wederom vroeg wakker, zo’n uur of vijf. Ik verkeer dan in een schemer gebied van slapen/waken. Soms is zo’n toestand prettig en verhelderend, ik krijg dan diepe inzichten en energieke gevoelens. Soms echter, is het ontwaken in zo’n schemergebied uitermate vervelend en verwarrend, gedachten zijn diffuus en slurpen energie juist op. Zo ook deze morgen, met draaien, keren en meditatieve vormen probeerde ik rustig te worden, het lukte niet. Ik besloot op te staan, deed wat yoga oefeningen, dronk mijn thee en pakte mijn boek; Schervengericht door Athf, een goed boek vol vraagstukken. Na een uurtje lezen besloot ik naar buiten te gaan, de polder in. Ik hoef dan niet ver te lopen, want zij grenst aan mijn voortuin. De zon bevond zich nog onder de kim, rijp lag op het asfalt. Voorzichtig zijn dus! Dan. Verwondering. In een sloot lag een Scootmobiel. Een ongeluk? Vandalisme? Moord? Gauw kijken. Niets te zien ijs en rijp had zich al vastgezet tegen en rondom het voertuig. Als er al een lichaam was, dan was het zielloos, ik kon dus doorlopen. Ganzen, ik schat zo’n tweeduizend exemplaren, vlogen uit verschillende richtingen in strakke en lossere formaties het landschap binnen. Fascinerend schouwspel. Ik keerde terug, keek naar de einder. Wat ik zag was een pastel kleurige oranje achtergrond, met onduidelijke contouren. Ik bleef staan, de aarde schoof langzaam onder de zon, een klein fel helder segment van een steeds groter wordende oranje bol werd zichtbaar. De wieken van een molen tekenden zich af, ganzen vlogen voor de bol langs. Scherp zwart contrasterend. Wat een prachtig schouwspel. Wederom verwondering, de snelheid waarmee het proces van wording zich ontvouwde.

Wat verwacht ik van de dag, van een boek, van een wandeling, van een voorgenomen idee, om een aantal voorbeelden te noemen. Wat is mijn bijdrage aan de verwachting, aan het verwachte. Wat is de bijdrage van derden aan het verwachte. Een verwachting kan hoopvol zijn, de ander kan positief bijdragen aan de verwachting, echter de ander kan andere belangen hebben en niet willen of kunnen bijdragen aan mijn verwachte toekomstbeeld, wat rest is dan teleurstelling. Een verwachting kan somber zijn; ik verwacht er niet veel van. Ik straal dat uit, de ander sleep ik mee in mijn pessimisme. Mijn verwachting komt uit, toch blijf ik somber. Andersom kan ook, mijn – sombere- verwachting komt niet uit. Opluchting, ondanks. Het mooiste is dat een hoopvolle verwachting beloond wordt met een positieve inzet van de ander, aan de verwachting is in alle opzichten voldaan. Een gelukkig moment. De crux is gelegen in het proces van omgaan met de toekomst, we proberen hem altijd maar in te vullen, echter zij is ongewis, wel enig zins voorspelbaar, maar ook geheel afhankelijk. Misschien is het daarom beter om haar open, oningevuld tegemoet te treden, de verwachting is daarmee een verrassing, vaak zelfs een verwondering, zoals een ontwakend stukje polderland.

Ik pak de krant, sla het katern op en zie als opening; 
De verwachting…verbazend.